Havası Az Lastikler Fazla Isınarak Patlama Riskini Artırır

0
301

Lastik, birçok mamulün bir araya gelmesiyle oluşmaktadır ve kuşak yapılarına göre radyal ve çapraz katlı olmak üzere ikiye ayrılır. Lastiğin asıl görevleri; araca yön vermek, aracı taşımak ve konforu sağlamak olarak sıralanabilir. Ancak lastiğin bu görevleri doğru olarak yerine getirebilmesi için en önemli unsur, lastiğin içindeki doğru hava basıncıdır.

• Lastiklerinizdeki hava basıncı önemlidir. Lastik basıncını doğru ayarlamanızın gerekçeleri; Aşırı ısı ve patlama riski, yakıt tasarrufu, yol tutuşu.
• Lastik basıncı lastik soğukken 15 günde bir ölçülmelidir.
• Soğuk lastik 2 saat boyunca kullanılmamış veya ortalama hızda 3 km den az kullanılmış olan lastik demektir.
• Basınç sıcaklıkla artar. Sıcak lastik, soğuk lastiğe oranla 0.3 bar daha basınçlıdır.

Doğru Basınç:

Doğru basınç, güvenlik, sürüş konforu ve lastiğin ömrü ile yakından ilgilidir. Bu sebeple lastiğinizin basıncını üreticilerin verdiği değerlerde ayarlamalısınız.

Aşırı Şişirilmiş Lastik:

Aşırı şişirilmiş bir lastik ortadaki dişlerinin daha fazla aşınmasına ve yüzeyle temasın azalmasına neden olur böylece yol tutuşunda ve tüm hızlarda stabilite kayıpları yaşanır. Ayrıca yoldaki bozuklukları daha fazla hissetmenize neden olacağından konforu düşürür. Aşırı şişirilmiş lastiğin patlama riski vardır.

Az Şişirilmiş Lastik:

Az şişirilmiş bir lastik daha kolay ve genellikle düzensiz aşınır. Deforme olmuş bir lastik mekanik strese (hızlanma fren manevra vb.) abartılı bir tepki verir bu durumda lastiğin gövdesinde bozulmaya yol açar, lastik patlayabilir. Bu deformasyonlar lastikte aşırı ısınmaya yol açar; yol tutuşunun kaybına ve lastiğin daha hızlı bozulmasına sebep olur ( gövde dişler ve kauçuğun kalitesi) az şişirilmiş bir lastik ağır direksiyona ve stabilite kaybına neden olur.

LASTİK BASINÇLARI VE ISI FAKTÖRÜ

Lastikte Performans Faktörleri:

Lastik motorun yükünü taşıyan havalı bir sistemdir. Karkasın içine hava yada nitrojen basılarak bir gerginlik sağlanır. Lastiğin karkası yüksek gerilim kuvvetine sahiptir ancak yüksek basınç kuvvetine sahip değildir. Karkas içindeki gerilimi yaratan basılan havadır. Bu hava taşımayı sağlar. Bu yüzden lastik havaları çok önemlidir.

Tekrarlarsak yükü taşıyan lastik değil içindeki havadır. Maksimum yük ve şişirme değerleri olarak üreticilerin verdikleri rakamlar lastik tasarımı ile ilgilidir. Eğer bu değerlere dikkat edilmezse motorunuzun yönetilmesi ve performansı çok etkilenecektir.

İki hatırda tutulması gerekli nokta:

1. Lastik gazlama, fren yapma gibi yönetim komutlarını yola verebilmelidir.
2. Lastik ayrıca jant ve yol arsında yay görevi yapmalıdır.

Eksik veya Fazla Hava:

İnik lastikler yada az şişirilmiş lastikler dönüş kabiliyetinin zayıflamasına neden olur, traksiyon düşer, lastik çabuk ve fazla ısınır, kenarlarda düzensiz aşınmalar oluşur ve yan duvarlara fazla gerilim binerek çatlamalara, yarıklara neden olabilir.
Burada şayet çatlamalar yanağın iç yüzeyinde oluşursa bunu sürücünün fark etmesi olanaksızdır ve balon yapabilir hatta yanakların ani patlamalarına, yarılmalarına neden olabilir. Ani hava kayıplarının da ciddi sonuçları vardır.

Fazla şişirilmiş lastikler yük taşıma kapasitesini artırmaz ancak sürüş sert olmasına ve süspansiyonlara darbelerin şok şeklinde aktarımlarına sebep olur. Buda lastiğin yoldan gelen darbelerle baş etme kabiliyetini olumsuz etkileyecektir. Ayrıca lastiği ortasında düzensiz aşınmalar olacaktır.

Isı Etkileri:

Lastik havası sıcaklıktan etkilenir. Burada lastiğin içindeki havanın devamlı basınç altında olması durumu değiştirmez. Ortalama lastik hava basıncı her 3-4 derece için 1 psi değişir. Isı artıkça artar ve ısı düştükçe düşer.

Örneğin 35psi basınçta şişirilmiş bir lastik temmuz ayında 27-28 derecede iken aynı basınç ocak ayında hava sıcaklığı 7 dereceye düştüğünde 23 psi ler de olacaktır ki oldukça düşük bir hava basıncıdır ve bu şekilde motorunuzu kullanmamalısınızdır. Yine diyelim bir yaz sabahı 20 derece de 40 psi hava bastığınız lastiğinizle genellikle öğleye doğru hava sıcaklığı 30 derece de olan bir iklime vardığınızda lastiğinizdeki hava basıncı 44 psi olacaktır ki buda lastiğinizin minimum maksimum basınç sınırlarını aşmış bir durum olabilir.

Lastik Havasının Kontrolü:

Nasıl kontrol edeceğiz? Tavsiye edilen lastik hava basıncını birkaç faktör tayin eder. Ağırlık, sıcaklık, yol şartları ve sürüş. Her bir faktör göz önüne alınarak lastik havalarının basınçları ayarlanmalıdır.

Kaliteli bir basınç ölçere sahip olun ve her sabah henüz lastikleriniz içindeki hava soğukken ölçümlerinizi yapınız. 2-3 km lik bir sürüş dahi lastik havalarının ısınmalarına yetecektir. Isınan havanın tam soğuması ise yaz günü 4-5 saati alacaktır. Her 1psi basınç kaybı 28-30 kg lık bir yük taşıma kabiliyetinin azalmasına neden olacaktır. Ani gazlama ve frenlemeler lastikleri çabuk ısıtır.

Yüklü ve Yolculu Sürüşler:

Yüklü ve yolculu sürüşlerinizde ön lastik havalarını tavsiye edilen en yüksek değere göre şişiriniz. Ön tekerin imalatçının tavsiye ettiği değere göre şişirilmesi en iyi frenleme, durma sonuçlarının alınması için yapılan testlerden sonra belirlenmektedir. Arka tekeri ise yanaklarda yazılı değere göre şişirebilirsiniz. Arka daha çok yük taşıma içindir. Ara yükler veya az yük, hafif yüklü durumlar için ise maksimum değerleri geçmemek şartıyla lastik hava basınçlarını her 45 kg için 2psi gibi artırabilirsiniz. Genel olarak da yüklü yüksüz lastik basınç farkları 4psi yi geçmeyecek şekilde üretim yapılmaktadır.

 

kaynak: moto lastik

Facebook Yorumları

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here